Roy Vermeulen, (oud-)bestuurslid van de Fietsersbond Rotterdam+Regio, ruilde de Maasstad tijdelijk in voor de ‘Windy City’. Hij verbleef een lange tijd in Chicago voor het werk van zijn vrouw en greep die kans aan om de Amerikaanse fietscultuur onder de loep te leggen. Na zijn eerste verslag over het verleden bij de legendarische winkel Oscar Wastyn Cycles, richt Roy zich nu op het hier en nu.

In deze aflevering onderzoekt hij het fenomeen ‘fietsbussen’. Hij spreekt met Rebecca Resman van Chicago Family Biking over hoe zij gezinnen op de pedalen krijgt. Ook schuift hij aan bij Sam Balto, een van de pioniers achter de Amerikaanse fietsbus-beweging, om te leren hoe hij met de bike bus beweging stedelijke mobiliteit hoopt te veranderen.

In gesprek over fietsbussen

Roy vertelt: “Ik ontmoet Rebecca in, hoe kan het ook anders, een fietscafé in het noorden van de stad: Bikes & Heritage Coffee. Al snel wordt in ons gesprek duidelijk hoeveel energie ze uitstraalt en hoe groot haar passie is voor wat ze doet.” Rebecca is de oprichter van Chicago Family Biking, een vrijwilligersorganisatie die families stimuleert om te fietsen en zich inzet voor veilige straten in Chicago.

Die stimulans om meer families op de fiets te krijgen is hard nodig. Veel ouders durven hun kinderen namelijk niet meer op de fiets naar school te laten gaan. Waar in 1969 nog 48 procent van de jonge kinderen in de Verenigde Staten fietsend naar school ging, was dat in 2021 gedaald tot slechts 11 procent. Zorgen om criminaliteit en veiligheid, maar met name de opkomende auto verdrong de jonge fietser vrijwel volledig uit het straatbeeld. Door fietsbussen te organiseren hoopt Rebecca de straat weer terug te geven aan scholieren en het vertrouwen van ouders te herstellen.
Maar wat is een fietsbus precies? In een fietsbus fietsen kinderen, begeleid door volwassenen, in groepsverband en via een vaste route naar school. Onderweg kunnen kinderen aanhaken zodra de fietsbus hun huis passeert. Volgens Rebecca zorgen fietsbussen er niet alleen voor dat kinderen veilig naar school kunnen fietsen, maar geven ze ook vrijheid en leren ze hun wijk en gemeenschap kennen. 

De positieve effecten van fietsbussen reiken zelfs verder. Onderzoek laat zien dat deelname bijdraagt aan betere schoolprestaties en een betere fysieke en mentale gezondheid. Ook verbetert de situatie rondom scholen en neemt geluids- en luchtvervuiling af. En wat is er eigenlijk leuker dan samen met je vrienden naar school te fietsen, in plaats van zwijgend achterin een auto te zitten? Het doet me tijdens het gesprek met Rebecca opnieuw beseffen hoe vanzelfsprekend ik het altijd heb gevonden dat ik in Nederland naar school heb kunnen fietsen, maar hoe bijzonder dit eigenlijk is.

De ontwikkeling van Chicago als fietsstad

Rebecca en de vrijwilligers van Chicago Family Biking organiseren inmiddels meer dan honderd fietsbussen richting scholen per jaar, aangevuld met ruim vijfenzeventig familietochten door de stad. Deze groei past in een bredere trend waarin Chicago langzaam maar zeker in een fietsstad verandert. Want hoewel Chicago op de landelijke fietsranglijsten vaak nog slecht scoort, vertelt dat volgens Rebecca niet het hele verhaal.

Sinds de start van haar organisatie heeft ze de stad zichtbaar zien veranderen, zeker in de laatste jaren. Er fietsen meer mensen dan ooit tevoren en ze ziet steeds meer bakfietsen, e-bikes en jonge fietsers in het straatbeeld verschijnen. Ook de cijfers benadrukken de groei die Chicago doormaakt. Het aantal fietsritten is in de afgelopen vijf jaar meer dan verdubbeld, terwijl het aantal verkeersdoden op het laagste niveau in tien jaar tijd ligt.

Bovendien is ook de politieke wil er en toont de gemeente zich ambitieus met een uitgebreide fietsstrategie. Zo breiden ze het deelfiets-systeem van de stad jaarlijks uit met steeds meer stations en fietsen. De investeringen leidden in 2025 tot een recordaantal van ruim twaalf miljoen ritten in de stad. Ook de fietsinfrastructuur in de stad wordt snel uitgebreid: in de afgelopen drie jaar is er voor ruim 160 kilometer aan fietsinfrastructuur bijgekomen. De volledig vlakke stad en de gridindeling lenen zich uitstekend voor goede fietspaden. Zo fiets je op de Lakefront Trail over meer dan dertig kilometer vrijliggend fietspad en de stad kent vele rustige woonstraten waar je prettig kan rijden.

Toch heeft Chicago nog een lange weg voor zich. Zo bestaan er grote verschillen in het aantal fietsers per wijk en fiets je op veel straten nog altijd tussen voorbijrazend verkeer. Rebecca blijft zich daarom inzetten voor veiligere straten en moedigt vrijwilligers aan om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun buurt. Om te laten zien hoe dat eruit ziet, nodigt ze me uit om aan te sluiten bij de jaarlijkse bijeenkomst voor vrijwilligers van fietsbussen in de stad. Die avond krijgt ze gezelschap van Sam Balto van Bike Bus World, een van de belangrijkste grondleggers van fietsbussen in de Verenigde Staten. Ik besluit in te gaan op de uitnodiging, maar duik vooraf eerst dieper in het verhaal van Sam Balto.

Bike Bus World en coach Balto

Sam, een voormalig gymdocent op een basisschool in Portland, organiseerde in 2022 een fietsbus voor de kinderen op zijn school. Hij zag welk effect dit had op zowel de kinderen als hun ouders en deelde een video van de dag, die al snel viraal ging. Het overtuigde hem van de kracht van de fietsbus en deed hem besluiten zich er volledig aan te wijden. Ook richtte hij de non-profitorganisatie Bike Bus World op en bereikt sindsdien onder de naam ‘Coach Balto’ een wereldwijd publiek. Via sociale media heeft hij ruim 265 duizend volgers op Instagram zijn video’s zijn samen goed voor meer dan 200 miljoen weergaven

Zeker nadat beroemdheden als Justin Timberlake en Zara Larsson meefietsten met fietsbussen, nam de zichtbaarheid van Bike Bus World explosief toe. Toch draait het de organisatie niet om online bereik, maar om het inspireren van vrijwilligers en gemeenschappen om zelf een lokale fietsbus te starten. En dat blijkt succesvol. Alleen al in de Verenigde Staten zijn inmiddels zo’n tweehonderd fietsbussen actief, en ook in landen als Mexico en India en verspreid over Europa fietsen nu talloze kinderen samen met vrienden naar school.

Ingesloten inhoud van YouTube overslaan

Deze inhoud is beschikbaar na het accepteren van de marketingcookies.

Wijzig cookie instellingen Bekijk op YouTube

Ingesloten inhoud van YouTube overgeslagen.

Op bezoek bij de vrijwilligersavond

Op de vrijwilligersavond neem ik plaats achterin het café en laat mijn blik rondgaan. De ruimte is gevuld met een gevarieerd publiek, van jong tot oud. Vooraan delen Rebecca en Sam vol enthousiasme hun ervaringen met het organiseren van fietsbussen. Ze leggen uit hoe men veilig een fietsbus opzet en een route bepaalt, maar ook hoe je de rit leuk maakt, met bijvoorbeeld belleblaas-pistolen, en hoe je de promotie aanpakt. Het is inspirerend om te zien hoeveel energie en positiviteit Rebecca en Sam deze avond uitstralen. Niet door grote woorden, maar door te laten zien hoeveel er kan veranderen wanneer mensen volhouden, aanwezig zijn en anderen weten mee te nemen.

De energie in de ruimte is duidelijk voelbaar wanneer vrijwilligers vertellen over de effecten die de fietsbussen hebben gehad op hun buurt. Er worden verhalen gedeeld over kinderen die zelfs tijdens een ijzige winter willen blijven doorfietsen, of ouders die via hun kinderen zelf ook weer een fiets hebben gekocht. Als Rebecca vraagt wie heeft gemerkt dat kinderen in hun buurt vaker fietsen, ook op dagen zonder fietsbussen, gaan vrijwel alle handen in de zaal omhoog. Het laat zien wat deze vrijwilligers allemaal in beweging zetten. Wie een paar video’s van Rebecca of Sam bekijkt kan dan begrijpt direct waar dat enthousiasme vandaan komt en hoeveel plezier deze beweging uitstraalt.

Chicago als nieuwe fietsstad?

Het zal waarschijnlijk nog een lange tijd duren voordat Chicago in één adem genoemd zal worden met steden als Amsterdam of Kopenhagen. Tegelijkertijd heb ik ervaren dat het de stad niet ontbreekt aan potentie en ambitie. Er ligt een perfect canvas en de gemeente toont zich steeds welwillender richting een fietsvriendelijk Chicago. Dit ondersteunen ze bovendien met een duidelijke koers en ambitieuze investeringen in zowel het fietsdeelsysteem als de fietsinfrastructuur.

Maar waar verandering binnen Chicago pas écht vorm krijgt, is bij inwoners als Rebecca, die zich van onderop inzetten voor een groeiende fietscultuur en daarin anderen weten mee te nemen. Misschien vraagt die ontwikkeling nog tijd, maar juist deze energie geeft mij het vertrouwen dat Chicago zich op termijn daadwerkelijk kan ontwikkelen tot een fietsstad van wereldniveau.