Fietsen en sociale veiligheid

Fietsen is goed. Voor de fietser zelf, die is lekker gezond in beweging. Voor mens en milieu, omdat de fietser, behoudens een enkele zweetdruppel, niets uitstoot. En natuurlijk voor het verkeer, omdat de fietser weinig plaats inneemt, dus de openbare ruimte minder belast.

Prekend voor eigen parochie hoef ik dit eigenlijk niet te beargumenteren. Maar er is een argument dat ik nooit tegenkom als het om de voordelen van fietsen gaat: sociale veiligheid.

Ja, ik weet het; sociale veiligheid wordt wel vaak genoemd in de zin van slecht verlichte fietspaden, spookachtige onderdoorgangen bij viaducten en enge manshoge struiken tussen fietspad en weg. In negatieve zin dus, als iets wat ontbreekt.

Maar ik bedoel het omgekeerd; namelijk als toevoeging.

Wie ooit wel eens getuige is geweest van een ongeval of calamiteit op straat, weet dat het vrijwel altijd fietsers en voetgangers zijn die hulp bieden. Dat is niet omdat fietsers en voetgangers zoveel aardiger, socialer en hulpvaardiger zijn dan automobilisten, maar omdat de eersten veel meer in contact staan met de directe omgeving en het nu eenmaal makkelijker is om met een fiets snel te stoppen en af te stappen. 

Als automobilist ben je afgesloten van de buitenwereld, heb je bovendien al honderd-en-één-ding om op te letten en moet je ook nog een plekje zoeken waar je je wagen snel kwijt kunt zonder meteen een ongeduldig toeterende file achter je te veroorzaken. 

Tegen de tijd dat je een plekje hebt gevonden ben je een straat of stoplicht verder en is de eventuele aandrang om te hulp te schieten vaak alweer weggeëbd. Inmiddels zullen anderen wel de nodige stappen genomen hebben, 112 hebben gebeld en loop je toch alleen maar in de weg. Zo zijn er, als je er even over hebt nagedacht, bij nader inzien, altijd meer redenen om iets niet dan wel te doen.

Dus: hoe meer fietsers en voetgangers op straat hoe meer ogen die opletten en hoe meer handen om hulp te bieden. 

Dit brengt mij bij een interessant berichtje.  

Onderzoekers van de Universiteit van Vermont en de Amerikaanse Bosdienst deden namelijk onderzoek naar het verband tussen de aanwezigheid van bomen op straat en criminaliteit. Ze stelden vast dat er minder diefstallen, inbraken, overvallen en schietpartijen plaatsvonden naarmate er meer bomen stonden: tien procent meer bomen deed de misdaad met twaalf procent dalen. De vermoedelijke oorzaak: 'We menen dat grote straatbomen misdaad kunnen doen dalen doordat ze een potentiële crimineel het signaal geven dat er beter gezorgd wordt voor de buurt en dat daarom de kans groter is dat hij wordt gepakt.'

Nu weet iedereen dat je leugens hebt, grove leugens en statistieken. Zonder iets af te willen doen aan de uitkomsten van het onderzoek, vraag ik mij af of het verband dat de onderzoekers leggen wel helemaal correct is. Zou het niet zo kunnen zijn dat een prettige, groene, boomrijke omgeving mensen eerder uitnodigt om in plaats van de auto de fiets te pakken en ze dáárdoor potentiële criminelen afschrikken? Immers, met meer ogen op straat is de pakkans aanzienlijk groter en het onaantrekkelijker om snode plannen ten uitvoer te brengen. 

Fietsen, bomen en sociale veiligheid: typisch voorbeelden van win-win-win als je het mij vraagt.

Willem Visser